Consultancy vaardigheden zijn de vaardigheden waarmee strategieconsultants in korte tijd een complex vraagstuk uit elkaar halen, tot een onderbouwd advies komen en dat advies aan een directie verkopen. Het zijn er minder dan je denkt: zes. En ze hangen aan een handvol methodieken die je in een paar weken leert en in een paar maanden eigen maakt.
Wat mensen vaak consultant vaardigheden noemen (snel rekenen, strakke slides, lange dagen) is de buitenkant. De binnenkant is een manier van denken en schrijven die je bij elke strategieconsultancy in dezelfde vorm tegenkomt. Dit artikel zet de zes op een rij, laat zien hoe consultancies ze erin slijpen en hoe jij ze leert zonder er te werken: van mensen die het zelf hebben gedaan.
De zes consultancy vaardigheden
Per vaardigheid: wat het is, de methodiek erachter en hoe je het herkent bij een goede consultant.
Gestructureerd probleemoplossen
01Een groot vraagstuk opknippen in deelvragen die je één voor één kunt beantwoorden.
Methodiek: Issue tree en MECE: de deelvragen overlappen niet en dekken samen de hoofdvraag.
Bij een nieuwe vraag tekent een goede consultant eerst de boom, voordat hij één cijfer opzoekt.
Hypothesegedreven werken
02Vroeg een voorlopig antwoord formuleren en de analyse richten op het bewijzen of verwerpen daarvan.
Methodiek: Hypothesegedreven denken: van hypothese naar precies de analyses die haar kunnen omgooien.
In week één zegt hij al wat hij denkt dat het antwoord is, en hij draait als de data anders zeggen.
Synthese en kernboodschap
03Uit tien analyses de ene boodschap halen die de opdrachtgever moet onthouden.
Methodiek: Pyramid Principle: één kernboodschap bovenaan, daaronder drie of vier argumenten, daaronder de feiten.
Vraag naar zijn advies en je krijgt één zin, geen samenvatting van het werk.
Top-down communiceren in memo en presentatie
04Een stuk maken dat de lezer in de eerste alinea alles geeft wat hij nodig heeft om te besluiten.
Methodiek: SCQA voor de inleiding, storylining voor de volgorde en een action title boven elke slide.
Je begrijpt zijn deck door alleen de titels te lezen.
Presenteren en het gesprek met de opdrachtgever
05Het advies overbrengen aan een directie, de tegenvragen opvangen en om een besluit vragen.
Methodiek: Executive communication: antwoord eerst, onderbouwing op verzoek, en aan het eind een expliciete vraag om een besluit.
Hij eindigt niet met “zijn er nog vragen?”, maar met “kunnen we hier vandaag over besluiten?”
Projectmatig werken en stakeholdermanagement
06Een adviestraject in een paar weken van vraag naar besluit brengen, met alle betrokkenen aangehaakt.
Methodiek: Werkplan met hypothesen en analyses, een wekelijkse update aan de opdrachtgever en verwachtingen vooraf sturen in plaats van achteraf uitleggen.
Zijn opdrachtgever is nooit verrast door de eindpresentatie; de boodschap zat al in de update van vorige week.
Vakkennis staat er niet bij. Een strategieconsultant stapt om de paar maanden in een andere sector en levert toch, omdat deze zes niet aan een onderwerp hangen maar aan een manier van werken.
Hoe consultancies consultancy vaardigheden aanleren
Niemand komt met deze vaardigheden binnen. Een consultancy slijpt ze er in de eerste jaren in, overal op dezelfde manier, met vier ingrediënten.
- Eén vaste methodiek als gedeelde taal. Iedereen in het bureau bouwt dezelfde issue trees, schrijft dezelfde SCQA-inleidingen en zet de kernboodschap op dezelfde plek. Daardoor ziet een partner in dertig seconden wat er aan een stuk schort, en begrijpt een junior wat hij bedoelt.
- Dagelijkse feedback van een senior op echt werk. Niet op een oefencase, maar op de slide die morgen naar de klant gaat, van iemand die het stuk zelf beter had gemaakt.
- Herhaling in elk project. Elke opdracht begint met de vraag, de boom en de hypothesen, en eindigt met een piramide en een storyline. Na een jaar heb je die beweging tientallen keren gemaakt.
- Een stuk gaat pas de deur uit als het de toets doorstaat. Klopt de kernboodschap? Volgen de argumenten? Staat de conclusie in de titels? Zolang het antwoord nee is, wordt er herschreven. Die lat is waarom consulting skills blijven hangen.
Wat hier niet staat: talent of een specifieke opleiding. Methodiek, feedback en herhaling doen het werk, en die drie kun je ook buiten een consultancy organiseren.
Waarom consultant vaardigheden buiten de consultancy net zo waardevol zijn
Wie een MT of raad van bestuur iets moet laten besluiten, doet het werk van een consultant zonder de naam. Beleidsadviseurs, business partners, projectleiders, analisten en managers die met een voorstel naar de directie gaan, hebben dezelfde zes vaardigheden nodig en missen meestal de omgeving die ze aanleert. Drie herkenbare situaties:
- Het memo van twaalf pagina’s zonder besluit. Een beleidsadviseur schrijft alles op wat hij heeft uitgezocht, in de volgorde waarin hij het uitzocht. De directie vindt geen advies en vraagt om “nog een ronde”. Wat ontbreekt: synthese en top-down schrijven.
- De analyse die drie maanden duurt. Een team verzamelt eerst alle data over een kostenvraag en kijkt dan wat eruit komt. Zonder hypothese is elke analyse even belangrijk, dus worden het er veertig. Wat ontbreekt: een issue tree en hypothesegedreven werken.
- De presentatie die op slide drie strandt. Een projectleider opent met de aanleiding, de aanpak en de tijdlijn. Bij slide drie onderbreekt de CFO: “waar wil je heen?” De rest van de tijd gaat op aan verdedigen. Wat ontbreekt: antwoord eerst en om een besluit vragen.
In alle drie de gevallen is het werk gedaan; alleen het advies komt niet over. Dat gat dichten adviesvaardigheden: het deel van de consultancy vaardigheden dat over het advies zelf gaat.
Consultancy vaardigheden leren zonder bij een consultancy te werken
Het kan, als je de ingrediënten van hierboven nabouwt. Leer van iemand die het zelf jaren heeft gedaan, want die ziet binnen een minuut waar je verhaal vastloopt. Oefen op je eigen memo’s en presentaties, niet op voorbeeldcases. Kies één methodiek en houd je eraan. En herhaal: niet één dag, maar een paar maanden bij elk stuk dat je maakt.
Consultant Skills is daarvoor opgericht door Jurre Witte, voormalig Strategy Consultant bij EY VODW. De trainers zijn oud-consultants van McKinsey & Company, SparkOptimus, Accenture en EY VODW. Teams bij Rabobank, Schiphol, Albert Heijn en Wolters Kluwer gingen je voor. Er zijn twee routes.
Incompany training voor teams
De incompany training adviesvaardigheden leert je team in één dag adviseren als een consultant: van vraag tot kernboodschap tot het gesprek met de directie. Verdieping: de Pyramid Principle training en de andere incompany trainingen.
Eén trainingsdag of twee dagdelen · 4 tot 8 deelnemers per trainer · 2.200 tot 4.670 euro exclusief btw · cases op eigen werk · 8 weken follow-up
Individueel online programma
Het individuele programma voor wie alleen wil leren: Pyramid Principle, SCQA, MECE en storylining op een eigen case, met Claude Skills die je helpen structureren als er geen senior naast je zit.
Acht weken · één uur per week · 699 euro · Claude Skills voor denken en communiceren inbegrepen
In welke volgorde je ze leert
De zes bouwen op elkaar. Wie begint bij presenteren, oefent het overbrengen van een verhaal dat nog niet klopt.
- 01
Eerst structureren en synthese
Issue tree, MECE, hypothesegedreven denken en het Pyramid Principle: van een vraag een boom maken en van een berg analyses één kernboodschap met drie argumenten. Alles daarna staat of valt hiermee.
- 02
Dan overbrengen
SCQA voor de inleiding, storylining voor de volgorde, action titles voor de slides en een memo dat in de eerste alinea klaar is: dezelfde piramide, in een vorm die een lezer in twee minuten begrijpt.
- 03
Dan het gesprek
Presenteren aan een directie, tegenvragen opvangen, om een besluit vragen en de opdrachtgever aangehaakt houden met een wekelijkse update. Dit oefen je pas goed als de eerste twee staan.
FAQ
Veelgestelde vragen over consultancy vaardigheden
Welke vaardigheden heeft een consultant nodig?
Zes: gestructureerd probleemoplossen (issue tree, MECE), hypothesegedreven werken, synthese tot één kernboodschap (Pyramid Principle), top-down communiceren in memo en presentatie (SCQA, storylining), presenteren en het gesprek met de opdrachtgever, en projectmatig werken met stakeholders. Vakkennis helpt, maar het verschil tussen een junior en een goede consultant zit in deze zes.
Wat zijn consultancy vaardigheden?
Consultancy vaardigheden (ook wel consulting skills of consultant vaardigheden) zijn de vaardigheden waarmee strategieconsultants in korte tijd een complex vraagstuk uit elkaar halen, tot een onderbouwd advies komen en dat advies aan een directie verkopen. Ze rusten op een handvol methodieken: issue trees, MECE, hypothesegedreven denken, het Pyramid Principle, SCQA en storylining, en zijn dus te leren.
Kan ik consultancy vaardigheden leren zonder bij een consultancy te werken?
Ja. Een consultancy combineert een vaste methodiek met feedback van een senior op echt werk en veel herhaling. Dat kun je nabouwen: leer de methodiek van iemand die haar zelf jaren heeft toegepast, oefen op je eigen memo's en presentaties, en herhaal een paar maanden bij elk stuk dat je maakt. Een training door ex-consultants is de kortste weg naar de eerste stap.
Wat is het verschil tussen consultancy vaardigheden en adviesvaardigheden?
Consultancy vaardigheden zijn de complete gereedschapskist van een strategieconsultant, inclusief probleemoplossing, analyse en projectmatig werken. Adviesvaardigheden zijn het deel dat over het advies zelf gaat: een kernboodschap formuleren, onderbouwen, overbrengen en tot een besluit brengen. Die heeft iedereen nodig die een MT of directie adviseert; de rest komt erbij als je ook het onderzoek ervoor doet. Lees verder in het artikel over wat adviesvaardigheden zijn.
Welke training in consultancy vaardigheden is er in Nederland?
Consultant Skills traint teams incompany, op jullie kantoor in heel Nederland: één trainingsdag of twee dagdelen, 4 tot 8 deelnemers per trainer, 2.200 tot 4.670 euro exclusief btw, inclusief 8 weken follow-up, door trainers die zelf consultant waren bij McKinsey & Company, SparkOptimus, Accenture of EY VODW. De incompany training adviesvaardigheden is de instap; de Pyramid Principle training verdiept. Wie alleen wil leren, volgt het individuele online programma: acht weken, één uur per week, 699 euro, met Claude Skills.
Leer adviseren als een consultant
In de incompany training adviesvaardigheden leert je team in één dag de vaardigheden uit dit artikel, op eigen memo’s en presentaties, met feedback van een oud-strategieconsultant. Liever alleen? Het individuele programma brengt je in acht weken van vraag naar advies.
Verder lezen
De methodiek achter dit verhaal
Wat is een issue tree?
Een issue tree (ook: probleemboom, logic tree of hypothesis tree) is een analysemethodiek uit de strategieconsultancy waarmee een complex vraagstuk wordt opgesplitst in kleinere, afzonderlijk te beantwoorden deelvragen.
Lees de uitlegWat is hypothesegedreven denken?
Hypothesegedreven denken (Engels: hypothesis-driven thinking) is een probleemoplossingsmethodiek waarbij je aan het begin van een analyse een voorlopig antwoord formuleert en vervolgens gericht onderzoekt of dat antwoord klopt.
Lees de uitlegWat is het Pyramid Principle?
Het Pyramid Principle (in het Nederlands: piramide principe, piramideprincipe of piramide van Minto) is een methodiek voor gestructureerd denken en top-down communiceren, ontwikkeld door Barbara Minto bij McKinsey & Company en beschreven in haar boek The Pyramid Principle: Logic in Writing and Thinking (eerste editie 1978).
Lees de uitlegWat is storylining?
Storylining (ook: storyline of storyboarding) is een methodiek uit de strategieconsultancy voor het opbouwen van een presentatie of rapport, waarbij je eerst de verhaallijn vastlegt als reeks boodschappen voordat je slides uitwerkt.
Lees de uitlegWil je dit toepassen op je eigen werk? Bekijk de training Issue trees & hypothesegedreven probleemoplossing.